(SİSTEME KAYIT OL, BU DERSİN VİDEOSUNU İZLE.)

ı

MODALS

(KİPLER)

 

CAN

 

Can bir işi yapabilme, bir eylemi yapma yeteniği (becerisi) olma, gücü yetme, rica, izin verme gibi eylem ve durumları ifade etmek için kullanılır. Türkçedeki karşılığı -ebilir / -abilir olan yeterlik kipidir.  Olumlu cümle özneyle başlar. Ardından can ve fiil (infinitive) gelir. Cümlenin nesnesi ve zaman ifadesi en sonda yer alır. Can tüm şahıslarla aynıdır. (I / You / We / They / He / She / It can…)

 

Positive sentences (Olumlu cümleler)

 

Subject  can  V1  object  time expression

 

- She can dance very well.                      

(O çok iyi dans edebilir / edebiliyor.)

 

- I can run very fast.

(Çok hızlı koşabilirim.)

 

- My mother can cook very well.

(Annem çok iyi yemek yapabilir.)

 

- He can paint pictures.

(O, resim yapabiliyor.)

 

- My father can speak Japanese fluently.        

(Babam akıcı bir şekilde Japonca konuşabiliyor.)

 

- Most birds can fly.                                  

(Çoğu kuş uçabilir.)

 

- My five-year-old son can already read.

(Beş yaşındaki oğlum daha şimdiden okuyabiliyor.)

 

- After living here for a year, I can understand English now.

(Burada bir yıl yaşadıktan sonra artık İngilizce anlayabiliyorum.)

 

- I can compensate for the loss to a certain extent.

(Kaybı belli bir ölçüde tazmin edebilirim.)

 

- You can enhance your vocabulary by reading a variety of genres.

(Çeşitli türlerde eserler okuyarak kelime dağarcığınızı geliştirebilirsiniz.)

 

- We can consider alternative solutions to address the issue more effectively.

(Sorunu daha etkili bir şekilde ele almak için alternatif çözümler düşünebiliriz.)

 

- She can articulate her thoughts with remarkable clarity and precision.

(Düşüncelerini olağanüstü bir açıklık ve kesinlikle ifade edebilir.)

 

- He can provide a detailed analysis of the data collected during the experiment.

(Deney sırasında toplanan verilerin ayrıntılı bir analizini verebilir.)

 

- You can achieve a higher English proficiency through consistent practice and dedication.

(Sürekli çalışma ve özveriyle İngilizcede daha yüksek bir yeterliliğe ulaşabilirsiniz.)

 

- He can interpret complex texts with ease and provide insightful commentary.

(Karmaşık metinleri kolaylıkla yorumlayabilir ve içgörülü yorumlar sağlayabilir.)

 

- This software can significantly improve our productivity.

(Bu yazılım üretkenliğimizi önemli ölçüde artırabilir.)

 

- Artists can convey deep emotions through their creative works.

(Sanatçılar yaratıcı çalışmaları aracılığıyla derin duyguları aktarabilir.)

 

- Students can benefit from interactive learning methods.

(Öğrenciler etkileşimli öğrenme yöntemlerinden yararlanabilir.)

 

Negative sentences (Olumsuz cümleler)

 

Olumsuz cümle yapmak için can’den sonra not getirilir. Aşağıdaki tabloda da görüldüğü gibi can ve not bitişik yazılır.

 

cannot: Doğru

can’t: Doğru

can  not: Yanlış

 

Subject  cannot  V1  object  time expression                 (can’t)

 

- I can’t ski.

(Kayak yapamam.)

 

- They can’t understand each other.

(Onlar birbirlerini anlayamıyor.)

 

- He cannot express his feelings.         

(Duygularını ifade edemiyor.)

 

- My son cannot write yet.                      

(Oğlum henüz yazı yazamıyor.)

 

- I can’t tell you his secret.                      

(Onun sırrını sana söyleyemem.)

 

- Liam cannot hear you. He is deaf.      

(Liam seni duyamaz. O sağır.)

 

- Not all birds can fly.

(Bütün kuşlar uçamaz.)

 

Yes / No questions (Cevabı evet / hayır türünden sorular)

 

Cevabı evet / hayır türünden sorular can ile başlar. Ardından özne, fiil ve nesne gelir. Zaman ifadesi en sonda yer alır.

 

Can  subject  V1  object  time expression?    Yes / No…

 

A: Can you dance?

B: Yes, I can. / No, I can’t.

A: Dans edebilir misin?

B: Evet, edebilirim. / Hayır, edemem.

 

A: Can she speak Japanese?

B: Yes, she can. / No, she can’t.

A: O Japonca konuşabiliyor mu?

B: Evet, konuşabiliyor. / Hayır, konuşamıyor.

 

- Can we talk?

(Konuşabilir miyiz?)

 

- Can I help you?

(Size yardımcı olabilir miyim?)

 

- Can you help me?

(Bana yardım edebilir misin? / Bana yardımcı olabilir misiniz?)

 

- Can you cook?

(Yemek yapabilir misin? / Yemek yapabiliyor musun?)

 

- Can we meet tomorrow?

(Yarın buluşabilir miyiz?)

 

- Can your son sing very well?

(Senin oğlun iyi şarkı söyleyebilir mi / söyleyebiliyor mu?)

 

- I can’t read this menu without my glasses. Can you read it to me, please?

(Bu menüyü gözlüğüm olmadan okuyamıyorum. Bana okuyabilir misin lütfen?)

 

Questions with a question word (Soru kelimeli sorular)

 

Soru kelimeli sorular soru kelimesiyle başlar. Ardından can, özne ve fiil (infinitive) gelir. Nesne ve zaman ifadesi sonda yer alır.

 

Q.W.  can  subject  V1  object  time expression?

 

- What can I do for you, sir?

(Sizin için ne yapabilirim beyefendi?)

 

- What can I do to help you?

(Size yardımcı olmak için ne yapabilirim?)

 

- What can you do for us?

(Bizim için ne yapabilirsin?)

 

- Where can we meet tomorrow?

(Yarın nerede buluşabiliriz?)

 

- Where can we find a cheap restaurant?

(Nerede ucuz bir restoran bulabiliriz?)

 

- How can you do it?

(Bunu nasıl yapabiliyorsun?)

 

- How can I help you, madam?

(Size nasıl yardımcı olabilirim hanımefendi?)

 

- How can he save it?

(Bunu nasıl muhafaza edebilir?)

 

- Who can I consult on academic and administrative matters?

(Akademik ve idari konularda kime danışabilirim?)

 

- When can we meet?

(Ne zaman buluşabiliriz?)

 

Use of CAN

 

1. Sahip olduğumuz veya olmadığımız yetenekleri / becerileri ifade ederken kullanılır.

 

- My father can cook very well.

(Babam çok iyi yemek yapabilir / yapabiliyor.)

 

- His secretary can type fast.

(Onun sekreteri hızlı yazabiliyor.)

 

- He can run very fast.

(O çok hızlı koşabilir / koşabiliyor.)

 

- My daughter can paint very well.

(Kızım çok iyi resim yapabilir.)

 

- She can sing very well.

(Çok iyi şarkı söyleyebilir.)

 

- My father can’t sing. He has a terrible voice.

(Babam şarkı söyleyemez. Berbat bir sesi var.)

 

- She cannot dance very well.

(Çok iyi dans edemez.)

 

- We cannot ski.

(Biz kayak yapamıyoruz / yapamayız.)

 

- I can’t draw pictures.

(Resim çizemem.)

 

2. Yetenek ve becerilerimiz hakkında soru sorarken kullanılır.

 

- Can you swim?

(Yüzebilir misin?)

 

- Can you paint pictures?

(Resim yapabilir misin?)

 

- Can your sister sing?

(Kız kardeşin şarkı söyleyebilir mi?)

 

- Can your children ski?

(Çocukların kayak yapabilirler mi?)

 

- Can elephants swim?

(Filler yüzebilir mi?)

 

- What can you do?

(Ne yapabilirsin?)

 

- How can he do it?

(Bunu nasıl yapabiliyor / yapabilir?)

 

3. Yapılması / olması mümkün olan / olmayan eylemleri ifade ederken veya sorarken kullanılır.

 

- I can lend you some money.

(Sana biraz borç verebilirim.)

 

- We can see them on the beach.

(Onları plajda görebiliriz.)

 

- We can meet outside the cinema.

(Sinemanın dışında buluşabiliriz.)

 

- I don’t have time, sweetheart. I can’t help you with your homework now.

(Zamanım yok, tatlım. Şu anda ödevine yardım edemem.)

 

- Storms can hurt people.

(Fırtınalar insanlara zarar verebilir.)

 

- Computers can do many boring jobs for us.

(Bilgisayarlar bizim için birçok sıkıcı işi yapabilir.)

 

- A person can broaden his / her horizons by travelling.

(İnsan seyahat ederek ufkunu genişletebilir.)

 

- The experiment can continue if we obtain additional funding.

(Eğer ek fon sağlarsak deney devam edebilir.)

 

- A rattlesnake’s bite can be deadly, especially for a child.

(Çıngıraklı yılanın ısırığı özellikle bir çocuk için ölümcül olabilir.)

 

- Our office is disorganised; you can never find anything.

(Ofisimiz tertipli değil; asla bir şey bulamazsın.)

 

- I cannot hear you.

(Seni duyamıyorum.)

 

- Sorry, sir. You cannot pay by credit card here.

(Üzgünüm efendim. Burada kredi kartıyla ödeme yapamazsınız.)

 

- I can’t open the lid of the jar. Can you do it for me?

(Kavanozun kapağını açamıyorum. Benim için yapabilir misin?)

 

- Can you hear me?

(Beni duyabiliyor musun?)

 

- Can they do it?

(Bunu yapabilirler mi?)

 

4. Birine bir eylemi yapma izni verirken kullanılır.

 

A: I have left my phone at home.

B: You can use mine if you like.

A: Telefonumu evde unutmuşum.

B: İstersen benimkini kullanabilirsin.

 

- You can take a seat and wait for your mother here.

(Oturup anneni burada bekleyebilirsin.)

 

- You can put your car in my garage if you can’t find a parking space.

(Park yeri bulamazsanız arabanızı benim garajıma koyabilirsiniz.)

 

- You can smoke just outside the building.

(Binanın hemen dışında sigara içebilirsiniz.)

 

- He can come to visit me anytime.

(İstediği zaman beni ziyarete gelebilir.)

 

5. Yasak olan veya yapılmaması gereken eylemleri ifade ederken can kipinin olumsuzu (can’t) kullanılır.

 

- You can’t cross the border without your passport.

(Pasaportunuz olmadan sınırı geçemezsiniz.)

 

- You can’t park here. It's private property.

(Buraya park edemezsiniz. Özel mülktür.)

 

- You can’t talk to other students during exams.

(Sınav esnasında diğer öğrencilerle konuşamazsınız.)

 

- He can’t see her again.

(Onu bir daha göremez.)

 

- I may have a heart attack, so I can’t eat fatty food. (The doctor told me not to do it.)

(Kalp krizi geçirebilirim, bu yüzden yağlı yiyecekler yiyemiyorum.)

 

- We can’t eat or drink anything in the classroom.

(Sınıfta hiçbir şey yiyip içemeyiz.)

 

6. Soru şekli izin isterken de kullanılır. (Bu kullanımı “May I V1 object?” ile aynıdır.)

 

- Can I come in?

(Girebilir miyim?)

 

- Can I ask you a question?

(Sana bir soru sorabilir miyim?)

 

- Can I borrow your pen?

(Kalemini ödünç alabilir miyim?)

 

- Can I smoke here in the garden?

(Burada bahçede sigara içebilir miyim?)

 

- Can I leave early today?

(Bugün erken çıkabilir miyim?)

 

- Dad, can we swim in this swimming pool?

(Baba, bu havuzda yüzebilir miyiz?)

 

- Can we play football here?

(Burada futbol oynayabilir miyiz?)

 

7. Ricada bulunurken kullanılır.

 

- Can you come here for a minute?

(Buraya bir dakika gelebilir misin?)

 

- Can you help me, please?

(Bana yardım edebilir misin lütfen?)

 

- Can you turn on the air conditioning, please?

(Klimayı açabilir misin lütfen?)

 

- Can you tell me the time?

(Saati söyleyebilir misin?)

 

- Can you open this jar for me?

(Bu kavanozu benim için açabilir misin?)

 

COULD

 

Could, can’in past biçimi olup geçmişte kalmış yetenek ve becerileri, şimdi ve geleceğe yönelik ihtimalleri, önerileri ifade etmek için kullanılır. Ayrıca izin ve ricalar da could ile ifade edilebilir.

 

Positive Sentences (Olumlu Cümleler)

 

Olumlu cümle özneyle başlar. Ardından could ve fiil (infinitive) gelir. Nesne ve zaman ifadesi en sonda yer alır.

 

Subject  could   V1  object  time expression

 

- I could run very fast when I was a child.

(Çocukken çok hızlı koşabilirdim / koşabiliyordum.)

 

- When she was a child, she could swim very well.

(Çocukken çok iyi yüzebilirdi / yüzebiliyordu.)

 

- She could speak two languages fluently by the age of ten.

(On yaşına geldiğinde iki dili akıcı bir şekilde konuşabiliyordu.)

 

- My students could solve complex math problems without any help.

(Karmaşık matematik problemlerini yardımsız çözebiliyorlardı.)

 

- He could run faster than anyone else in his class.

(Sınıfındaki herkesten daha hızlı koşabiliyordu.)

 

- My grandmother could cook delicious meals. She died two years ago.

(Büyükannem lezzetli yemekler yapabiliyordu. O iki yıl önce öldü.)

 

- We could play outside all day during the summer holidays.

(Yaz tatillerinde tüm gün dışarıda oynayabiliyorduk.)

 

- You could always find her reading a book in her free time.

(Onu her zaman boş vakitlerinde kitap okurken bulabilirdiniz.)

 

- The artist could draw realistic portraits even at a young age.

(Sanatçı, genç yaşta bile gerçekçi portreler çizebiliyordu.)

 

- He could remember every detail of the story he read.

(Okuduğu hikâyenin her detayını hatırlayabiliyordu.)

 

- By the end of the year, the team could complete all their projects.

(Ekip yılın sonuna kadar tüm projelerini tamamlayabildi.)

 

Negative Sentences (Olumsuz Cümleler)

 

Olumsuz cümle yapmak için could’dan sonra not getirilir.

 

Subject  could not  V1  object  time expression                  (couldn’t)

 

Contractions:

could not: couldn’t

 

- Susan couldn't hear the speaker because the crowd was cheering so loudly.

(Kalabalık çok yüksek sesli bir şekilde tezahürat yaptığı için Susan konuşmacıyı duyamadı / duyamıyordu.)

 

- I couldn’t tell her my love.

(Ona aşkımı söyleyemedim.)

 

- I couldn’t quite understand what the teacher told us to do.

(Öğretmenin bize yapmamızı söylediği şeyi tam anlayamadım.)

 

- Yesterday, we couldn’t get to the top of the mountain despite climbing for hours.

(Saatlerce tırmanmamıza rağmen dağın zirvesine ulaşamadık.)

 

- She couldn’t cook well when she got married five years ago. But now she can.

(Beş yıl önce evlendiğinde iyi yemek yapamıyordu. Ama şimdi yapabiliyor.)

 

- He opened his present before his birthday because he couldn’t wait.

(Bekleyemediği için hediyesini doğum gününden önce açtı.)

 

Yes / No questions (Cevabı evet / hayır türünden sorular)

 

Cevabı evet / hayır türünden sorular could ile başlar. Ardından özne, fiil ve nesne gelir. Zaman ifadesi en sonda yer alır.

 

Could  subject  V1  object  time expression?     Yes / No…

 

- Could you swim when you were a child?

(Çocukken yüzebiliyor muydun?)

 

- Could you play outside all day during the summer holidays when you were children?

(Çocukken yaz tatillerinde tüm gün dışarıda oynayabiliyor muydunuz?)

 

- Could he remember every detail of the story he read?

(Okuduğu hikâyenin her detayını hatırlayabildi mi?)

 

- Could your students solve complex math problems without any help?

(Öğrencilerin karmaşık matematik problemlerini yardımsız çözebiliyor muydu?)

 

- Could the negotiations finish today?

(Müzakereler bugün bitebilir mi?)

 

- Could our team win the match tonight?

(Takımımız bu gece maçı kazanabilir mi?)

 

- Could we meet tomorrow?

(Yarın buluşabilir miyiz?)

 

Questions with a question word (Soru kelimeli sorular)

 

Soru kelimeli sorular soru kelimesiyle başlar. Ardından could, özne ve fiil (infinitive) gelir.

 

Q.W.  could  subject  V1?

 

- What could you do when you were younger?

(Gençken neleri yapabiliyordun?)

 

- How could she manage to complete such a complex project on time?

(Böylesine karmaşık bir projeyi zamanında tamamlamayı nasıl başarabildi?)

 

- How could the company improve its customer service?

(Şirket müşteri hizmetlerini nasıl iyileştirebilir?)

 

- When could the new regulations come into effect?

(Yeni düzenlemeler ne zaman yürürlüğe girebilir?)

                                              

- How could advances in technology influence future developments?

(Teknolojideki ilerlemeler gelecekteki gelişmeleri nasıl etkileyebilir?)  

I                               

Use of COULD

 

1. Geçmişte sahip olunan ama artık yitirilmiş yetenekleri söylerken could kullanılır. (Ability in the past)

 

- He could use his arm very well before he broke it.

(Kırmadan önce kolunu çok iyi kullanabiliyordu.)

 

- I could run very fast when I was young, but now I can’t because I am too old.

(Gençken çok hızlı koşabiliyordum, ama şimdi koşamıyorum çünkü çok yaşlıyım.)

 

- Thomas could ski very well before he broke his leg.

(Thomas bacağını kırmadan önce çok iyi kayak yapabiliyordu.)

 

- She could wake up very early and prepare breakfast for her family when she was young. But she is nearly eighty now and not strong enough to move around.

(Gençken çok erken kalkıp ailesi için kahvaltı hazırlayabiliyordu. Ama şimdi neredeyse seksen yaşında ve etrafta dolaşmak için yeterince güçlü değil.)

 

- I was in the Special Forces when I was in the army. We could climb high mountains, swim in deep waters, and eat anything we found.

(Ordudayken özel kuvvetlerdeydim. Yüksek dağlara çıkabiliyorduk, derin sularda yüzebiliyorduk ve bulduğumuz her şeyi yiyebiliyorduk.)

 

- Before the bridge was built, we could only get to the island by ferry.

(Köprü inşa edilmeden önce adaya sadece feribotla gidebiliyorduk.)

 

2. Geçmişte yapamadığımız veya geçmişte yeteneğimizin olmadığı eylemleri belirtirken couldn’t kullanılır.

 

- I couldn’t sing very well when I was in primary school.

(İlkokuldayken çok iyi şarkı söyleyemezdim.)

 

- My sister couldn’t paint pictures when she was a small child.

(Kız kardeşim küçük bir çocukken resim yapamazdı.)

 

- She couldn’t run fast so she finished last in the race.

(Çok hızlı koşamadı; bu yüzden yarışı sonuncu bitirdi.)

 

- I was sitting in the back row so I couldn’t hear the professor. 

(Arka sırada oturuyordum; bu yüzden profesörü duyamadım.)

 

- Frank and Sarah couldn't get tickets to the concert because they were sold out an hour after tickets went on sale.

(Biletler satışa çıktıktan bir saat sonra tamamen tükendiği için Frank ve Sarah konsere bilet alamadı.)

 

- The police couldn’t catch the criminals because they didn’t find enough clues.

(Polis suçluları yakalayamadı çünkü yeterince delil bulamadı.)

 

- The little girl began to cry because she couldn’t find her parents.

(Küçük kız anne ve babasını bulamadığı için ağlamaya başladı.)

 

- My father couldn’t help me with my homework when I was at school, because he worked very hard then and came home late. 

(Babam ben öğrenciyken bana ödevlerimde yardımcı olamazdı çünkü o zamanlar çok yoğun çalışıyordu ve eve çok geç geliyordu.)

 

3. Belli bir becerinin ne zaman edinildiğini ifade ederken could kullanılır.

I

- My son was very intelligent. He could read and write when he was five.

(Oğlum çok zekiydi. Beş yaşında okuyabiliyor ve yazabiliyordu.)

 

- Mozart could play the piano when he was five.

(Mozart beş yaşındayken piyano çalabildi / çalabiliyordu.)

 

4. Geçmişte yapılmasına izin verilen durumları ifade ederken could kullanılır. (Permission in the past)

 

- As a child, I could stay up late on Friday nights. 

(Çocukken cuma geceleri geç saatlere kadar oturabilirdim.)

 

- As a teenager, I could borrow my father’s car.

(Gençken babamın arabasını ödünç alabilirdim.)

 

- As a kid, I could play video games for hours.

(Çocukken saatlerce video oyunları oynayabilirdim.)

 

5. Şu ana ya da geleceğe ilişkin olasılıkları ifade ederken veya ihtimalleri söylerken could kullanılır. Bu anlamıyla may / might ile eş anlamlıdır. (Possibility)

 

- The inflation rate could increase next year.    

(Enflasyon oranı önümüzdeki yıl artabilir.)

 

- You could be right.                                              

(Haklı olabilirsin.)

 

- There could be a war between the two countries soon.

(Yakında iki ülke arasında bir savaş olabilir.)

 

- The strikes could threaten the country’s economy.

(Grevler ülke ekonomisini tehdit edebilir.)

 

- Could it be true? 

(Bu doğru olabilir mi?)

 

6. Öneride bulunurken could kullanılabilir. (Suggestions)

 

A: How can I go to the train station? There aren't any buses at this hour.

B: You could take a taxi.

A: Tren istasyonuna nasıl gidebilirim? Bu saatte hiç otobüs yok. 

B: Taksiyle gidebilirsin.

 

A: I can’t decide where to go on holiday.

B: You could go to Cappadocia. It’s a very interesting place.

A: Tatilde nereye gideceğime karar veremiyorum.

B: Kapadokya'ya gidebilirsin. Çok ilginç bir yer.

 

A: I really want to lose weight, but I don’t know how to do it.

B: You could go to a dietician first.

A: Gerçekten kilo vermek istiyorum ama bunu nasıl yapacağımı bilmiyorum.

B: Önce bir diyetisyene gidebilirsin.

 

A: I’m bored at home.

B: Me, too. We could take a walk along the beach.

A: Good idea.

A: Evde canım sıkılıyor.

B: Benim de. Sahil boyunca yürüyüşe çıkabiliriz.

A: İyi fikir.

 

7. Nazik bir şekilde izin isterken could (may / can) kullanılır. (Asking for permission)

 

- Could I use your phone?                       

(Telefonunu kullanabilir miyim?)

 

- Could I bother you for a moment?        

(Seni biraz rahatsız edebilir miyim?)

 

- Could I borrow your dictionary for a week?

(Sözlüğünü bir haftalığına ödünç alabilir miyim?)

 

- Could I ask you a question?

(Size bir soru sorabilir miyim?)

 

- Could I open the window?

(Pencereyi açabilir miyim?)

 

8. Kibar bir şekilde ricada bulunurken could (can) kullanılır. (Requests)

 

- Could you pass the salt, please?                     

(Tuzu uzatabilir misin lütfen?)

 

- Could you help me, please?                             

(Bana yardım edebilir misin lütfen?)

 

- Could you shut the door, please?                    

(Kapıyı kapatabilir misin lütfen?)

 

- Could you turn on the TV, please?                  

(Televizyonu açabilir misin lütfen?)

 

- Excuse me. Could you tell me the way to the station, please?

(Affedersiniz. İstasyona giden yolu tarif edebilir misiniz lütfen?)

 

- Could you do me a favour and pick Sarah up from the station?

(Bana bir iyilik edip Sarah’yı istasyondan alabilir misin?)

 

- I am too busy now. Could you call back later?

(Şu anda çok meşgulüm. Daha sonra tekrar arayabilir misin?)

 

Aşağıdaki cümleleri Türkçeye çeviriniz.

 

1. Although the new software can significantly enhance productivity, its effectiveness depends on user proficiency.

 

2. One can appreciate the intricate details of Renaissance art by studying the techniques employed by master painters of the era.

 

3. The renowned scientist’s research can potentially revolutionize our understanding of quantum mechanics.

 

4. By integrating sustainable practices into daily routines, one can contribute meaningfully to environmental conservation.

 

5. Despite the challenges, the diplomat’s skilful negotiation can bridge seemingly insurmountable differences between the two nations.

 

6. The latest technological advancements can streamline complex processes, making them more accessible to a broader audience.

 

7. When applied correctly, the principles of cognitive behavioural therapy can substantially improve mental health outcomes.

 

8. The novel’s intricate plot and rich character development can captivate readers and provoke thoughtful discussion.

 

9. Incorporating feedback from diverse sources can enhance the accuracy and reliability of research findings.

 

10. Through dedicated practice and perseverance, one can master even the most challenging musical compositions.

1. Yeni yazılım üretkenliği önemli ölçüde artırsa da, etkinliği kullanıcı yeterliliğine bağlıdır.

 

2. Rönesans sanatının karmaşık ayrıntılarını, dönemin usta ressamlarının kullandığı teknikleri inceleyerek takdir edebilirsiniz.

 

3. Ünlü bilim insanının araştırması, kuantum mekaniği anlayışımızı potansiyel olarak devrimleştirebilir.

 

4. Sürdürülebilir uygulamaları günlük rutinlere entegre ederek, çevre korumaya anlamlı bir şekilde katkıda bulunabilirsiniz.

 

5. Zorluklara rağmen, diplomatın yetenekli müzakereleri, iki ulus arasındaki aşılmaz görünen farklılıkları aşabilir.

 

6. En son teknolojik gelişmeler, karmaşık süreçleri basitleştirebilir ve bunları daha geniş bir kitleye daha erişilebilir hale getirebilir.

 

7. Doğru uygulandığında, bilişsel davranışçı terapinin ilkeleri ruh sağlığı sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirebilir.

 

8. Romanın karmaşık konusu ve zengin karakter gelişimi, okuyucuları büyüleyebilir ve düşünceli tartışmalara yol açabilir.

 

9. Çeşitli kaynaklardan gelen geri bildirimleri dahil etmek, araştırma bulgularının doğruluğunu ve güvenilirliğini artırabilir.

 

10. Özverili çalışma ve azim sayesinde en zor müzik eserlerinde bile ustalaşılabilir.

 

BE ABLE TO

 

Yeteneklerimizi, becerilerimizi ve yapabildiğimiz eylemleri ifade ederken can kullanabileceğimizi öğrenmiştik. Be able to, can’le eş anlamlıdır ve farklı tense’lere çekimlenebilir. Be able to hangi tense çekimlenirse çekimlensin to’dan sonra fiil birinci halde (infinitive) gelir.

 

be able to V1

 

PRESENT

 

am / is / are able to V1 = can V1

 

Subject am / is / are able to V1 object 

Subject can V1 object

 

Subject  am / is / are  able to  V1  object

I

- I am able to swim very well.

(I can swim very well.)

 

- He is able to sing and dance.

(He can sing and dance.)

 

- My nephew is only five, but he is able to read and write already.

(My nephew is only five, but he can read and write already.)

 

- He is able to speak five languages.

(He can speak five languages.)

 

- They are able to ski.

(They can ski.)

 

- Not all birds are able to fly.

(Not all birds can fly.)

 

- Are you able to swim?

(Can you swim?)

 

- Mike is able to ride a horse.

(Mike can ride a horse.)

 

- He is able to cook very well.

(O çok iyi yemek yapabilir.)

 

- Some elderly people aren’t able to care for themselves.

(Bazı yaşlı insanlar kendilerine bakamıyor.)

 

- I am not able to follow a strict diet.

(Katı bir diyete uyamıyorum.)

 

- The hotels on the island are able to accommodate hundreds of visitors.

(Adadaki oteller yüzlerce ziyaretçiyi misafir edebilir.)

 

- The President is not able to visit our town until next week.

(Başkan gelecek haftaya kadar şehrimizi ziyaret edemiyor.)

 

- She is not able to move her leg.

(Bacağını kımıldatamıyor.)

 

 - We are unable to meet your demand within two weeks as there is a shortage of raw materials.

(Ham madde kıtlığı olduğu için talebinizi iki hafta içinde karşılayamıyoruz.)

 

- Most people aren’t able to travel in winter because of the freezing weather.

(Çoğu insan dondurucu hava nedeniyle kışın seyahat edemez.)

 

PAST

 

Subject was / were able to V1 object = Subject could V1 object

 

Subject was / were able to V1 object

Subject could V1 object

 

Geçmişte kalmış yeteneklerin could ile ifade edildiğini öğrenmiştik. Could yerine was / were able to da kullanılabilir.

 

- I was able to swim very well.

(I could swim very well.)

 

- He was able to run very fast when he was young.

(He could run very fast when he was young.)

 

- Kevin was able to play the violin when he was eight years old.

(Kevin could play the violin when he was eight years old.)

 

Subject  was / were  able to  V1  object

 

- He was able to run very fast when he was young.

(Gençken çok hızlı koşabiliyordu.)

 

- Few of the athletes were able to complete the marathon because of the storm.

(Fırtınadan dolayı çok az sayıda atlet maratonu tamamlayabildi.)

 

- She saved up enough money and was finally able to buy a house.

(Yeterince para biriktirdi ve sonunda bir ev alabildi.)

 

- Jack wasn’t able to understand what the teacher said because she spoke too quickly.

(Jack öğretmenin ne dediğini anlayamadı, çünkü o çok hızlı konuştu.)

 

- My sister was happy that we were able to get tickets for the Beyoncé concert.

(Kız kardeşim Beyonce konserine bilet alabilmemize çok mutlu oldu.)

 

- I went to bed late although I had an important exam the next morning. Fortunately, I was able to get up early enough to catch the bus.

(Ertesi sabah çok önemli bir sınavım olmasına rağmen geç yattım. Neyse ki otobüsü yakalamak için yeterince erken kalkabildim.)

 

- They were able to win the match although they played badly.

 (Kötü oynamalarına rağmen maçı kazanabildiler.)

 

- We were able to run away from the cyclone. Luckily, no one was hurt.

(Kasırgadan kaçabildik. Neyse ki hiç kimse yaralanmadı.)

 

- Two of our players were sent off by the referee, but we were able to score another goal before the end of the match.

(Oyuncularımızdan ikisi hakem tarafından atıldı ama maç bitmeden bir gol daha atabildik.)

 

- I wasn't able to visit my grandmother last weekend because I had to work.

(Çalışmak zorunda olduğum için geçen hafta sonu büyükannemi ziyaret edemedim.)

 

PRESENT PERFECT TENSE

 

Subject have / has been able to V1 object

 

- Scientists have been able to develop a new vaccine that effectively combats the virus.

(Bilim insanları, virüsle etkili bir şekilde savaşan yeni bir aşı geliştirebildiler.)

 

- No country has been able to send relief after the flood disaster. The roads are still blocked, and water is everywhere.

(Sel felaketinin ardından hiç bir ülke yardım gönderemedi. Yollar hala kapalı ve su her yerde.)

 

- Lisa has been able to clean her dress. She can wear it now.

(Lisa elbisesini temizleyebildi. Artık onu tekrar giyebilir.)

 

A: Have you been able to find out anything about her?

B: No, not yet.

A: Onun hakkında herhangi bir şey bulabildin mi?

B: Hayır, henüz değil.

 

- He moved to Madrid in 2020, and he has been able to speak Spanish very well since 2021.

(O 2020’de Paris’te yaşamaya gitti ve 2021’den beri Fransızcayı çok iyi konuşabilmekte.)

 

- I haven’t been able to speak to him on the phone since August.

(Ağustos’tan beri onunla telefonda konuşamadım.)

 

- We haven’t been able to get in touch with the survivors yet.

(Hayatta kalanlarla henüz temas kuramadık.)

 

- The police haven’t been able to catch the criminals yet.

(Polis henüz suçluları yakalayamadı.)

 

- We haven’t been able to contact them yet.

(Onlarla henüz temas kuramadık.)

 

- I haven’t been able to work since I got this disease.

(Bu hastalığa yakalandığımdan beri çalışamıyorum.)

I

SIMPLE (WILL) FUTURE

 

Subject will be able to V1 object

 

- She will be able to dance very well when she completes the course.

(Kursu tamamlayınca çok iyi dans edebilecek.) 

 

- In the future, people will be able to go to the moon for their holidays.

(Gelecekte insanlar tatil için aya gidebilecek.)

 

- I won’t be able to help you next week because I will be very busy then.

(Gelecek hafta sana yardım edemeyeceğim çünkü o zaman çok meşgul olacağım.)

 

- Will you be able to see the Northern Lights when you go to Finland?

(Finlandiya’ya gittiğinde Kuzey Işıklarını görebilecek misin?)

 

A: Your father won’t be able to help us, will he?         

B: I’m afraid not.     

A: Baban bize yardım edemeyecek, değil mi?             

B: Korkarım edemeyecek.

 

PAST PERFECT

 

Subject had been able to V1 object

 

- They had been able to find the necessary finance when we offered to help.

(Yardım etmeyi teklif ettiğimizde gerekli finansmanı bulabilmişlerdi.)

 

- Some historians believed that ancient people had been able to build boats that could cross oceans.

(Bazı tarihçiler, eski insanların okyanusları aşabilen tekneler yapabildiklerine inanıyordu.)

 

- I wish I had been able to take a picture of their faces before the result was announced.

(Keşke sonuç açıklanmadan önce yüzlerinin fotoğrafını çekebilseydim.)

 

- He had been able to cook for twenty years when he participated in the cooking competition.

(Yemek yapma yarışmasına katıldığında yirmi yıldır yemek yapabiliyordu.)

 

SHOULD BE ABLE TO

 

Subject  should be able to V1 object

 

- He should be able to speak German well because he has been living in Munich for six years.

(Almancayı iyi konuşabilmeli çünkü altı yıldır Münih'te yaşamakta.)

 

- One should be able to read between the lines besides observing the body language.

(Kişi beden dilini gözlemlemenin yanında satır aralarını da okuyabilmelidir.)

 

- Some people believe that humans should be able to use animals for their own benefit.

(Bazı insanlar, insanların hayvanları kendi çıkarları için kullanabilmeleri gerektiğine inanır.)

 

- Some people believe that primary school children should be able to use the calculators on their phones to help them with some difficult calculations.

(Bazı insanlar ilkokul çocuklarının bazı zor hesaplamalarda onlara yardımcı olması için telefonlarındaki hesap makinelerini kullanabilmeleri gerektiğine inanıyor.)

 

- You should be able to stay calm and focus on your work when you are dealing with a customer.

(Bir müşteriyle ilgilenirken sakin kalabilmeli ve işinize odaklanabilmelisiniz.)

 

- Everyone should be able to get the health care they need at prices they can afford.

(Herkes ihtiyacı olan sağlık hizmetini karşılayabileceği fiyatlara alabilmelidir.)

 

MUST BE ABLE TO

 

Subject must be able to V1 object

 

- Applicants who have applied for this job must be able to swim.

(Bu işe müracaat edenler yüzebilmeliler.)

 

- You must be able to speak English fluently if you want to be a tourist guide.

 (Eğer turist rehberi olmak istiyorsan İngilizceyi akıcı bir şekilde konuşabilmelisin.)

 

- You must be able to work collaboratively with others to ensure that common goals are achieved.

(Ortak hedeflere ulaşılmasını sağlamak için başkalarıyla iş birliği içinde çalışabilmelisiniz.)

 

MIGHT BE ABLE TO

 

Subject might be able to V1 object

 

- Veronica might be able to help us.

(Veronica bize yardım edebilir.)

 

- Jonathan might be able to fix the car.

(Jonathan arabayı tamir edebilir.)

 

- The new software might be able to solve our problems.

(Yeni yazılım sorunlarımızı çözebilir.)

 

- We might be able to find a solution to this issue.

(Bu soruna bir çözüm bulabiliriz.)

 

INFINITIVE

 

- It’s nice to be able to have a picnic today.

(Bugün piknik yapabilmek güzel.)

 

- People expect scientists to be able to predict natural events.

(İnsanlar bilim adamlarının doğa olaylarını öngörebilmesini bekler.)

 

- My mother would like to be able to swim.

(Annem yüzebilmeyi istiyor.)

 

- To be able to pass your A-levels, you must study harder.

(A seviye sınavlarını geçebilmek için daha çok çalışmalısın.)

 

- I’m excited to be able to visit my friends next week.

(Gelecek hafta arkadaşlarımı ziyaret edebileceğim için heyecanlıyım.)

 

- She hopes to be able to complete her degree by next year.

(Gelecek yıla kadar diplomasını alabilmeyi umuyor.)

 

- It's important to be able to communicate effectively in any job.

(Herhangi bir işte etkili iletişim kurabilmek önemlidir.)

 

- He works hard to be able to support his family.

(Ailesine bakabilmek için çok çalışıyor.)

 

- We plan to be able to launch the new product by the end of the month.

(Ayın sonuna kadar yeni ürünü piyasaya sürebilmeyi planlıyoruz.)

 

could = was / were able to

 

Could ve was / were able to geçmişte kalmış yetenekleri, becerileri veya geçmişte yapılabilen ama şimdi geçmişteki kadar iyi ya da hiç yapılamayan eylemleri ifade etmek için kullanılır.

 

Aşağıdaki cümle çiftleri aynı anlamı vermektedir.

 

- I could swim like a fish when I was younger.

- I was able to swim like a fish when I was younger.

(Gençken balık gibi yüzebiliyordum.)

 

- I could run a marathon when I was in college.

- I was able to run a marathon when I was in college.

(Üniversitedeyken maraton koşabiliyordum.)

 

- She could play the piano beautifully when she was a child.

- She was able to play the piano beautifully when she was a child.

(Çocukken piyanoyu güzelce çalabiliyordu.)

 

- They could speak Japanese fluently when they lived in Japan.

- They were able to speak Japanese fluently when they lived in Japan.

(Paris'te yaşarken Fransızca'yı akıcı bir şekilde konuşabiliyorlardı.)

 

- He could solve complex math problems easily in high school.

- He was able to solve complex math problems easily in high school.

(Lisede karmaşık matematik problemlerini kolayca çözebiliyordu.)

 

Eğer geçmişte kalmış genel bir yetenek veya beceriden değil de belli bir olaya ilişkin (spesifik) bir başarıdan söz ediyorsak ve eğer cümle olumlu ise was / were able to kullanılır. Bu tür durumları ifade ederken could kullanılmaz.

 

- A little girl almost drowned while swimming in the pool yesterday. A man saw her and got into the pool immediately. Luckily, he was able to save her life. (Luckily, he could save her life.)

(Küçük bir kız dün havuzda yüzerken neredeyse boğuluyordu. Bir adam onu gördü ve hemen havuza girdi. Neyse ki onun hayatını kurtarmayı başardı.)

 

Yukarıdaki olayda adamın küçük kızın hayatını kurtarması onun genel bir yeteneği değildir. İfade edilen olay özelinde yapmayı başardığı bir eylemdir. Bir başka değişle spesifik bir durum vardır. Bu gibi durumlarda yukarıda da ifade edildiği gibi sadece was / were able to kullanılır.

 

Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.

 

- Although I didn’t see the vehicle in front of me because of the fog, I was able to stop before I crashed into it. (I could stop…)

(Sis nedeniyle önümdeki aracı görmememe rağmen ona çarpmadan önce durabildim.)

 

- We helped the civilians who were able to escape from the war.

 (Savaştan kaçabilen sivillere yardım ettik.)

 

- I am delighted that we were able to reach an agreement on border security.

(Sınır güvenliği konusunda bir anlaşmaya varabildiğimiz için çok mutluyum.)

 

- He was able to find their house although he didn’t know the address.

(Adresi bilmemesine rağmen onların evini bulabildi.)

 

- The robbers were able to get away with jewellery and precious stones with an approximate retail value of $680,000.

(Soyguncular, perakende değeri yaklaşık 680.000 $ olan mücevher ve değerli taşlarla kaçmayı başardı.)

 

- I was able to get rid of my acne by cutting out dairy products.

(Süt ürünlerini keserek sivilcelerimden kurtulabildim.)

 

- It is still unclear how the chimps were able to escape from the zoo.

(Şempanzelerin hayvanat bahçesinden nasıl kaçabildikleri hala belli değil.)

 

- Luckily, I was able to get out of the traffic jam.

(Neyse ki sıkışık trafikten çıkabildim.)

 

Yukarıda ifade edilen kural olumsuz ve soru cümlelerinde geçerli değildir. Bir başka değişle olumsuz ve soru cümlelerinde her ikisi de (couldn’t & wasn’t / weren’t able to) birbirinin yerine kullanılabilir.

 

- I couldn’t see the car in front of me because of the fog.

- I wasn’t able to see the car in front of me because of the fog.

(Sis yüzünden önümdeki arabayı göremedim.)

 

- He couldn’t come to the party yesterday because he had to go to Dubai on business.

- He wasn’t able to come to the party yesterday because he had to go to Dubai on business.

 (Dünkü partiye gelemedi çünkü iş için Dubai’ye gitmek zorundaydı.)

 

- The plane couldn’t land at the airport on time because of the fog and that's why I arrived late for training.

- The plane wasn’t able to land at the airport on time because of the fog and that's why I arrived late for training.

(Uçak sis nedeniyle havaalanına zamanında inemedi ve bu yüzden antrenmana geç kaldım.)

 

- James and Michelle couldn’t come with us to the exhibition at the Museum of Contemporary Art because they had already made other plans. 

- James and Michelle weren’t able to come with us to the exhibition at the Museum of Contemporary Art because they had already made other plans. 

(James ve Michelle bizimle Çağdaş Sanat Müzesi'ndeki sergiye gelemedi çünkü daha önce başka planlar yapmışlardı.)

 

be able to do something:

manage to do something:

succeed in doing something: 

 

- We were able to solve many problems. = We managed to solve many problems.

 

- She was able to lift the armchair. = She managed to lift the armchair.

 

- We were able to find out other routes. = We succeeded in finding out other routes.

 

- They weren’t able to / couldn’t finish the race. = They didn’t manage to finish the race.

 

- Were you able to swim across the Channel? = Did you manage to swim across the Channel?

 

See, hear, smell, believe ve remember gibi duyu ve düşünmeyle ilgili fiillerle genellikle can ve could kullanılır.

 

- You can see the scenery from here.

- I can’t believe that she will get married to him.

- He could remember the way to the village.

- I can hear you.

- She could smell something burning. 

- I could hear music coming from upstairs.

 

1. Aşağıdaki cümleleri Türkçeye çeviriniz.

 

1. If I earn some more money, I can / will be able to buy the car I want.

2. I am afraid I can’t / won’t be able to come to your party on Saturday.

3. The light was poor, so I couldn’t / wasn’t able to read the book.

4. Some children aren't able to endure the stress of dental surgery.

5. If your password gets leaked, it is a major risk as anyone who knows your password will be able to get into the server.

6. The doctor told me that I would be able to get out of bed around 6 hours after my operation.

7. Soon you will be able to fly from New York to London in just 80 minutes.

8. To be the best, you must be able to handle the worst.

9. You should be able to collaborate well in a team environment.

10. She wants to be able to maintain a regular work schedule.

11. It’s impossible to be able to solve these problems.

12. Would you like to be able to play a musical instrument?

13. I’m very sorry, but I can’t / won’t be able to come to the wedding. I’ll be on a business trip.

14. He was able to / could play the drums when he was six. His father taught him.

15. I’ve never been able to dance well since I had a road accident.

16. My sister has been able to ride a horse since she was four.

17. We’re free tonight, so we’ll be able to come and help you if you like.

18. In the future, more people will be able to work from home.

19. Will people be able to live on Mars soon?

20. Was he able to win the award?

21. Were they able to rescue the man from the river?

22. Would you like to be able to speak English fluently?

23. Have you been able to sleep well since the operation?

24. Can you / Are you able to drive?  

25. How long has she been able to do that?

26. A mother should be able to predict her baby's needs and provide them in an instant.

27. Small children might be able to draw simple pictures.

28. He couldn’t / wasn't able to sit patiently in the busy traffic without complaining.

29. I'm sorry that I couldn’t / wasn't able to phone you yesterday.

30. I couldn’t / wasn't able to work out what she was trying to say.

1. Biraz daha para kazanırsam istediğim arabayı alabilirim / alabileceğim.

2. Korkarım Cumartesi günü partinize gelemem / gelemiyorum / gelemeyeceğim.

3. Işık zayıftı bu yüzden kitabı okuyamadım.

4. Bazı çocuklar diş ameliyatının stresine dayanamaz.

5. Şifreniz sızdırılırsa, şifrenizi bilen herkes sunucuya girebileceği için bu büyük bir risktir.

6. Doktorum ameliyattan yaklaşık 6 saat sonra yataktan kalkabileceğimi söyledi.

7. Yakında New York'tan Londra'ya sadece 80 dakikada uçabileceksiniz.

8. En iyi olmak için en kötüsüyle başa çıkabilmelisiniz.

9. Ekip ortamında iyi işbirliği yapabilmelisiniz.

10. Düzenli bir çalışma programını sürdürebilmek istiyor.

11. Bu sorunları çözebilmek imkansız.

12. Bir müzik aleti çalabilmeyi ister miydin?

13. Çok üzgünüm ama düğüne gelemiyorum / gelemeyeceğim. Bir iş gezisinde olacağım.

14. Altı yaşındayken bateri çalabiliyordu. Babası ona öğretmişti.

15. Trafik kazası geçirdiğimden beri iyi dans edemiyorum.

16. Kız kardeşim dört yaşından beri ata binebiliyor.

17. Bu gece boşuz, dolayısıyla isterseniz gelip size yardım edebiliriz.

18. Gelecekte daha fazla insan evden çalışabilecek.

19. Yakın zamanda insanlar Mars'ta yaşayabilecek mi?

20. Ödülü kazanabildi mi?

21. Adamı nehirden kurtarabildiler mi?

22. Akıcı bir şekilde İngilizce konuşabilmek ister miydiniz?

23. Ameliyattan bu yana rahat uyuyabildiniz mi?

24. Araba kullanabiliyor musun?

25. Bunu ne kadar zamandır yapabiliyor?

26. Anne, bebeğinin ihtiyaçlarını önceden tahmin edip, anında karşılayabilmelidir.

27. Küçük çocuklar basit resimler çizebilir.

28. Yoğun trafikte şikayet etmeden sabırla oturamadı.

29. Dün size telefon edemediğim için üzgünüm.

30. Ne demeye çalıştığını çözemedim.

 

2. Aşağıdaki cümleleri “be able to” nun doğru biçimiyle tamamlayınız.

 

1. My mother is good at cooking, so she __________________________ make delicious food.

2. No one in our class ______________________ answer the question the teacher asked.

3. ______________________________ cook will allow you to save a lot of money.

4. We ______________________ arrive at the meeting place on time although there was a lot of traffic.

5. I want to ________________________ speak English fluently.

6. How well ____________ you _________________ swim?

7. My son can read but he _________________________ write.

8. Will people _______________________ explore the whole universe someday?

9. My grandfather is very old. In fact, he ____________________________ live alone for a long time. He needs somebody to look after him.

10. They want to ___________________________ ski faster.

11. Mozart ______________________________ play the piano when he was three years old.

12. I’m afraid I won’t __________________________ help you tomorrow as I’m too busy.

13. He would like to _________________________ swim very well.

14. Have you _________________________ finish the project, yet?

15. ______________ you _______________________ walk when you were one year old?

16. Romeo and Juliet ____________________________ lead a happy life because their families hated each other.

17. Only about 700 passengers ______________________ abandon the Titanic safely before it sank.

18. I am at the back row, so I ______________________________ hear the lecturer.

19. When she was younger, she _______________________________ run faster.

20. I _______________________________ understand you. Can you speak a bit more slowly?

 

ANSWER KEY

 

1. is able to (can) 2. was able to 3. Being able to 4. were able to 5. be able to 6. are / able to 7. is not able to (can’t) 8. be able to 9. isn’t able to (can’t) 10. be able to 11. was able to (could) 12. be able to 13. be able to 14. been able to 15. Were / able to 16. weren’t able to (couldn’t) 17. were able to 18. am not able to (can’t) 19. was able to 20. am not able to (can’t)

 

3. Aşağıdaki cümleleri “be able to” nun doğru biçimiyle tamamlayınız.

 

1. She __________________________ cook very well since she started going to that cooking course.

2. The test was easy. I ______________________________ answer all the questions correctly.

3. I _________________ read the letter, because his handwriting is illegible.

4. My grandmother _____________________________ see very well without her glasses.

5. She wants to ____________________________ knit.

6. I ___________________________ finish the project although I worked hard at the weekend.

7. How many people ____________ they ________________ save from the sea after the shipwreck?

8. She’s attending an English course these days. She _______________________________ speak the language quite well before she leaves for London.

9. I __________________________ sleep well for the first time last night after my heart operation.

10. She __________________________ drive in the city since she got her driving license last month.

11. We want to _________________________ dance very well.

12. How well ____________ your father _________________ speak French?

13. I have broken my right arm, so I __________________________________ use it now.

14. It was raining so we ____________________________ go to the park.

15. How well _________ they ________________ paint pictures?

16. They would like to ________________________ draw better.

17. Because I didn’t understand Tom's question, I _____________ give him an answer.

 

ANSWER KEY

I

1. has been able to 2. was able to 3. am not able to (can’t) 4. isn’t able to (can’t) 5. be able to 6. wasn’t able to (couldn’t) 7. were / able to 8. will be able to 9. was able to 10. has been able to 11. be able to 12. is / able to 13. am not able to (can’t) 14. were not able to (couldn’t) 15. are / able to 16. be able to 17. was unable to